Cần chiến lược tổng thể, dài hạn cho chống phòng vệ thương mại thép

Chủ nhật, 07.06.2020 | 14:34:26
296 lượt xem

Thép là một trong những sản phẩm xuất khẩu có nhiều chủng loại với kim ngạch hàng năm khoảng 4,2 tỷ USD năm 2019.

Với kim ngạch xuất khẩu thép hàng năm khoảng 4,2 tỷ USD, trong đó, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ khoảng 300 triệu USD, sản phẩm thép đang bị khởi kiện nhiều nhất với 06 vụ, chiếm tỷ lệ 30%.

Mặt hàng bị khởi kiện nhiều nhất

Việc hàng loạt các Hiệp định FTA được ký kết đã mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam gia nhập sâu vào sân chơi toàn cầu. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra nhiều thách thức cho hàng hóa Việt Nam trong vấn đề cạnh tranh, xuất xứ hàng hóa và vấn đề về phòng vệ thương mại.

can chien luoc tong the, dai han cho chong phong ve thuong mai thep hinh 1
Thép là một trong những sản phẩm xuất khẩu có nhiều chủng loại với kim ngạch hàng năm khoảng 4,2 tỷ USD năm 2019. (Ảnh minh họa: KT)

Theo Bộ Công Thương, trong giai đoạn 2000 - 2016, đã có 15 vụ việc điều tra lẩn tránh thuế phòng vệ thương mại với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, trung bình 01 vụ/năm. Tuy nhiên, trong các năm từ 2017 - quý I/2020, đã có thêm 07 vụ việc mới được khởi xướng điều tra, trung bình mỗi năm đã có 02 vụ việc được tiến hành khởi xướng điều tra.

Tính đến hết năm 2019, đã có 158 vụ việc phòng vệ thương mại do nước ngoài khởi xướng điều tra, áp dụng đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam. Dự kiến xu hướng này sẽ tiếp tục gia tăng khi Việt Nam do đã có những dấu hiệu về dịch chuyển đầu tư cũng như phạm vi, số lượng sản phẩm bị áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại hiện nay đang gia tăng.

Thép là một trong những sản phẩm xuất khẩu có nhiều chủng loại với kim ngạch hàng năm khoảng 4,2 tỷ USD năm 2019, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Mỹ khoảng 300 triệu USD, chiếm tỷ lệ 7,4% trong tổng xuất khẩu thép của Việt Nam.

Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương cho biết, tính đến hết tháng 3/2020, trong số 22 vụ việc bị nước ngoài điều tra chống lẩn tránh thuế, gian lận xuất xứ, sản phẩm thép bị khởi kiện nhiều nhất với 06 vụ, chiếm tỷ lệ 30%.

Mới đây, Bộ Công Thương cho biết, vừa nhận được thông tin về việc Bộ Thương mại Mỹ thông báo khởi xướng điều tra áp dụng biện pháp chống lẩn tránh thuế với sản phẩm thép tấm không gỉ nhập khẩu từ Việt Nam. Đây là vụ việc Bộ Thương mại Mỹ tự khởi xướng điều tra dựa trên các thông tin sẵn có với cáo buộc mặt hàng thép tấm không gỉ đang có dấu hiệu lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại mà Mỹ đang áp dụng với hàng hóa tương tự của Trung Quốc từ năm 2016 với mức thuế là từ 139 - 267%.

Căn cứ để Bộ Thương mại Mỹ khởi xướng điều tra là các nhà sản xuất xuất khẩu của Việt Nam nhập khẩu nguyên liệu thép cán phẳng không gỉ từ Trung Quốc sau đó gia công hoàn thiện tại Việt Nam và xuất khẩu sang Mỹ và lượng xuất khẩu sản phẩm thép tấm không gỉ từ Việt Nam có sự gia tăng đáng kể trong giai đoạn trước và sau khi Mỹ áp thuế với Trung Quốc.

Đa số các vụ việc điều tra lẩn tránh thuế với sản phẩm thép đều do Mỹ tiến hành, trong đó, riêng với sản phẩm thép chống ăn mòn (CORE) và thép cán nguội (CRS), Mỹ đã điều tra tổng cộng 05 vụ việc. Việc cơ quan có thẩm quyền của Mỹ không căn cứ trên yêu cầu của các doanh nghiệp Mỹ, tự khởi xướng điều tra là việc tương đối hiếm.

Điều này cho thấy Mỹ đang tăng cường quản lý các mặt hàng đã bị áp thuế phòng vệ thương mại để đảm bảo hiệu quả thực thi của các biện pháp đã áp dụng. Bên cạnh việc tự khởi xướng điều tra vụ việc, Mỹ sẵn sàng tiếp nhận các yêu cầu điều tra về lẩn tránh thuế mặc dù nguyên đơn trong vụ việc đã nộp quá thời hạn quy định.

Triển khai nhiều biện pháp

Lý giải về tình trạng gia tăng điều tra lẩn tránh thuế với sản phẩm thép, các chuyên gia cho rằng, do ảnh hưởng căng thẳng thương mại Mỹ - Trung dẫn đến tình trạng mượn xuất xứ, hay nói cách khác là gian lận thương mại của các doanh nghiệp làm ăn thiếu chân chính khiến cho nhiều sản phẩm thép lọt vào “tầm ngắm” của các nước nhập khẩu.

can chien luoc tong the, dai han cho chong phong ve thuong mai thep hinh 2
Bộ Công Thương đã tích cực triển khai nhiều biện pháp chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại và gian lận xuất xứ. (Ảnh minh họa: KT)

Nguyên nhân thứ 2 là do việc lạm dụng các biện pháp tự vệ để bảo hộ sản xuất trong nước. Việc gia tăng phòng vệ thương mại khiến cho các doanh nghiệp sản xuất thép gặp khó khăn về tài chính, khối lượng xuất khẩu sụt giảm mạnh…

Nếu Việt Nam không có các biện pháp tích cực để xử lý vấn đề lẩn tránh bất hợp pháp biện pháp phòng vệ thương mại, đặc biệt thông qua gian lận xuất xứ, thì có thể ảnh hưởng đến các doanh nghiệp, ngành hàng cụ thể, mà lâu dài còn tác động tiêu cực tới sức cạnh tranh của cả nền kinh tế nước ta, đặc biệt trong bối cảnh tham gia hàng loạt FTA có yêu cầu cao về xuất xứ.

Để giảm thiểu khả năng bị áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại cần có chiến lược tổng thể, dài hạn trong việc phát triển chuỗi sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng cho hàng xuất khẩu của Việt Nam.

Thời gian qua, Bộ Công Thương đã tích cực triển khai nhiều biện pháp chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại và gian lận xuất xứ. Tuy nhiên, dù các bộ, ngành đã nỗ lực trong cảnh báo hành vi lẩn tránh, siết chặt quản lý, giám sát nhưng cho tới nay, nguy cơ lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ vẫn đang gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh xung đột thương mại Mỹ - Trung leo thang, Việt Nam tham gia nhiều Hiệp định FTA thế hệ mới như CPTPP, EVFTA.

Nhằm tiếp tục đảm bảo môi trường cạnh tranh bình đẳng, tháo gỡ khó khăn đối với các rào cản xuất khẩu và nâng cao năng lực cho cộng đồng doanh nghiệp và các Hiệp hội trong lĩnh vực phòng vệ thương mại, ngày 19/5/2020, Bộ Công Thương đã ký ban hành Quyết định số 1347/QĐ-BCT triển khai một số hoạt động nhằm hỗ trợ, nâng cao năng lực phòng vệ thương mại cho các ngành sản xuất trong nước trong bối cảnh Việt Nam tham gia các Hiệp định Thương mại tự do thế hệ mới.

Bộ Công Thương cũng khuyến cáo, để xử lý hiệu quả vấn đề này, bên cạnh nỗ lực của chính phủ, doanh nghiệp cũng đóng vai trò quan trọng, mang tính quyết định để hạn chế nguy cơ bị khởi kiện lẩn tránh thuế, gian lận xuất xứ. Doanh nghiệp không tham gia, tiếp tay cho các hành vi gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp.

Bên cạnh đó, nếu phát hiện các dấu hiệu vi phạm, doanh nghiệp cần chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng để điều tra, ngăn chặn, tránh để hành vi của một vài doanh nghiệp làm ảnh hưởng tới các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chân chính.

Bộ Công Thương đã chỉ đạo các cơ quan cấp giấy chứng nhận xuất xứ tăng cường công tác kiểm tra, đấu tranh với hành vi gian lận thương mại về xuất xứ; thành lập các tổ công tác để phòng chống, phát hiện, xử lý các hành vi lẩn tránh bất hợp pháp, gian lận xuất xứ, nhằm phát triển sản xuất bền vững, bảo vệ lợi ích của người dân, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chân chính./.


Theo VOV.VN

https://vov.vn/kinh-te/can-chien-luoc-tong-the-dai-han-cho-chong-phong-ve-thuong-mai-thep-1056896.vov

  • Từ khóa
Thu hút đầu tư trong nước vào Đà Nẵng tăng mạnh
Thu hút đầu tư trong nước vào Đà Nẵng tăng mạnh

6 tháng đầu năm, Đà Nẵng thu hút được hơn 13.000 tỷ đồng, tăng hơn 500% vốn đầu tư. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài khoảng 210 triệu USD.