Sự công bằng trong đánh giá tăng trưởng là vấn đề quan trọng được đại biểu Quốc hội Nguyễn Tuấn Anh, Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ, đưa ra tại phiên thảo luận chiều 20/4 về tình hình kinh tế - xã hội.

Theo ông, mục tiêu phấn đấu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm tạo đột phá phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Tăng trưởng hai con số là thách thức lớn với nhiều địa phương

Thực tiễn, Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ cho rằng khả năng hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số ở các địa phương là không giống nhau. Với các địa phương có điều kiện thuận lợi, tiềm lực kinh tế mạnh như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng, TPHCM, mục tiêu này có tính khả thi cao.

Tuy nhiên, với những địa phương có điều kiện khó khăn, đồng thời phải đảm nhận các nhiệm vụ chiến lược quốc gia, việc đạt được mục tiêu tăng trưởng tương đương là thách thức lớn.

Đại biểu Nguyễn Tuấn Anh, Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ (Ảnh: Quang Vinh).

Đại biểu Nguyễn Tuấn Anh chỉ ra nhóm các địa phương này gồm những nơi có vị trí biên giới, hải đảo (như miền núi phía Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ); địa phương phải duy trì tỷ lệ che phủ rừng cao trên 60% (như Thái Nguyên, Lạng Sơn, Lào Cai, Tuyên Quang, Quảng Trị và các tỉnh Tây Nguyên); và địa phương phải bảo đảm diện tích đất trồng lúa theo yêu cầu về an ninh lương thực (như vùng ĐBSCL cần duy trì khoảng 1,8-1,9 triệu ha đất lúa đến năm 2030).

Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ cho biết trong phiên thảo luận tổ về nội dung này, các đại biểu Quốc hội cũng đặt nhiều câu hỏi: Có cần thiết phải ban hành cơ chế, chính sách để hỗ trợ và bù đắp cho các địa phương này hay không? Có nên thiết kế các công cụ điều chỉnh, như cộng thêm hệ số K hỗ trợ trong đánh giá tăng trưởng GDP để phản ánh đầy đủ hơn những đóng góp của các địa phương? Và có nên xây dựng cơ chế tài chính phù hợp để bảo đảm các địa phương này vừa hoàn thành tốt nhiệm vụ quốc gia, vừa duy trì được động lực phát triển kinh tế?

Chia sẻ quan điểm, ông khẳng định cần có giải pháp hỗ trợ đối với các địa phương thực hiện nhiệm vụ chiến lược quốc gia, bởi những địa phương này đang "hy sinh” tăng trưởng GDP để bảo đảm an ninh lương thực, môi trường cho cả nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đại biểu Quốc hội trong phiên thảo luận chiều 20/4 (Ảnh: Minh Châu).

“Cần phải hiểu việc hỗ trợ ở đây không phải cho thêm, mà là bù đắp sự đóng góp", ông Tuấn Anh nhấn mạnh.

Song ông cho rằng việc đề xuất một hệ số K cộng trực tiếp vào tăng trưởng GDP là chưa phù hợp, do GDP là chỉ tiêu thống nhất và có tính so sánh quốc tế, việc điều chỉnh trực tiếp sẽ làm sai lệch bản chất và độ tin cậy của chỉ tiêu này.

Kiến nghị cơ chế hỗ trợ, bù đắp cho các địa phương có điều kiện khó khăn

Theo kinh nghiệm quốc tế, nhiều quốc gia đã lựa chọn, thử nghiệm các cách tiếp cận khác và xây dựng thành cơ chế chính sách để hỗ trợ, bù đắp cho các địa phương chịu thiệt thòi về tăng trưởng khi nguồn lực tăng trưởng bị giới hạn bởi nhiệm vụ chiến lược quốc gia.

Ông đề cập một số cách tiếp cận tiêu biểu.

Thứ nhất là chỉ tiêu GDP xanh (Green GDP). Đây là chỉ tiêu GDP được điều chỉnh bằng cách trừ đi chi phí suy thoái môi trường và cạn kiệt tài nguyên, nhằm phản ánh đầy đủ hơn chất lượng tăng trưởng.

Theo đại biểu Tuấn Anh, cách tiếp cận này cho phép lượng hóa chi phí môi trường, qua đó làm rõ mối quan hệ đánh đổi giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, đồng thời hỗ trợ so sánh hiệu quả phát triển giữa các địa phương.

Toàn cảnh phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội tại hội trường Quốc hội chiều 20/4 (Ảnh: Minh Châu).

Thứ hai là cơ chế bù đắp sinh thái (eco-compensation). Đây là cơ chế mà Nhà nước hoặc các bên hưởng lợi chi trả tài chính cho các chủ thể tham gia bảo vệ hệ sinh thái, nhằm bù đắp chi phí cơ hội do hạn chế các hoạt động phát triển kinh tế.

Phó Bí thư Cần Thơ chỉ ra ưu điểm của cơ chế này là tạo động lực tài chính trực tiếp cho các chủ thể bảo vệ môi trường, góp phần thu hẹp chênh lệch phát triển giữa các vùng, đồng thời không làm ảnh hưởng đến chỉ tiêu GDP - vốn là thước đo tăng trưởng phổ biến toàn cầu.

Thứ ba, về hạch toán vốn tự nhiên, theo vị đại biểu, là cách tiếp cận nhằm đưa tài nguyên thiên nhiên như rừng, đất, nước vào hệ thống tài khoản quốc gia bên cạnh GDP, qua đó hỗ trợ đánh giá toàn diện hơn về nền kinh tế.

Ông cho biết Liên Hợp Quốc đã triển khai thí điểm chương trình Hạch toán Vốn tự nhiên và Định giá Dịch vụ Hệ sinh thái tại 5 quốc gia, gồm Brazil, Trung Quốc, Ấn Độ, Mexico và Nam Phi. Kết quả cho thấy các quốc gia này đã bước đầu xây dựng được hệ thống hạch toán hệ sinh thái, lượng hóa giá trị kinh tế của các dịch vụ hệ sinh thái và sử dụng các thông tin này trong hoạch định chính sách.

Từ những bài học thực tiễn đó, ông kiến nghị Quốc hội giao Chính phủ nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về cơ chế hỗ trợ, bù đắp cho các địa phương có điều kiện khó khăn, giữ vị trí trọng yếu và thực hiện nhiệm vụ chiến lược quốc gia. Trên cơ sở đó, Chính phủ đề xuất giải pháp khả thi, phù hợp với thực tiễn Việt Nam để ban hành cơ chế, chính sách hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành.

Đại biểu TP Cần Thơ đồng thời kiến nghị đưa nội dung đề xuất trên vào nghị quyết của kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, đẩy nhanh việc thể chế hóa, ban hành chính sách liên quan nhằm bảo đảm triển khai thống nhất, đồng bộ trên phạm vi cả nước.

“Việc nghiên cứu, xây dựng cơ chế hỗ trợ, bù đắp cho các địa phương là hết sức cần thiết để bảo đảm đánh giá công bằng hơn đối với những địa phương có điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý và vai trò chiến lược khác nhau trong đóng góp vào tăng trưởng GDP”, ông Tuấn Anh nhấn mạnh đây là hướng đi khả thi, góp phần thúc đẩy tăng trưởng bền vững ở các địa phương và cả nước.

Theo dantri.com.vn

https://dantri.com.vn/thoi-su/de-xuat-ho-tro-cac-tinh-hy-sinh-tang-truong-de-lam-nhiem-vu-chien-luoc-20260420145845002.htm