Thu phí cao tốc Bắc - Nam vẫn còn phát sinh, bất cập

Cục Đường bộ Việt Nam vừa báo cáo Bộ Xây dựng về công tác triển khai thu phí tại các dự án thành phần đầu tư công thuộc Dự án cao tốc Bắc - Nam phía đông giai đoạn 2017 - 2020 và giai đoạn 2021 - 2025.

Đến nay, hệ thống thu phí điện tử không dừng tại 5 dự án thành phần gồm Mai Sơn - Quốc lộ 45, Quốc lộ 45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu, Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây chính thức vận hành từ 22h ngày 2/3/2026 theo chỉ đạo của Bộ Xây dựng.

Cao tốc Mai Sơn - Quốc lộ 45. Ảnh: Thế Anh

Cục Đường bộ cho biết, đến ngày 21/6/2026, hệ thống đã ghi nhận hơn 12,8 triệu lượt giao dịch, tổng số tiền thu nộp ngân sách đạt trên 1.219 tỷ đồng.

Trong đó, tháng 3 ghi nhận trên 2,6 triệu lượt xe với số thu hơn 260 tỷ đồng; tháng 4 đạt trên 3,4 triệu lượt xe, thu hơn 333 tỷ đồng; tháng 5 đạt trên 3,6 triệu lượt xe, thu hơn 348 tỷ đồng; riêng ba tuần đầu tháng 6 ghi nhận trên 3 triệu lượt xe, số thu đạt trên 274 tỷ đồng.

Sau thời gian đầu vận hành còn phát sinh nhiều bất cập, các tồn tại lớn của hệ thống thu phí hiện đã cơ bản được khắc phục. Cục Đường bộ đang tiếp tục tổ chức đánh giá hiệu năng vận hành (KPI) lần hai trong tháng 6 để kiểm chứng chất lượng sau khi các đơn vị hoàn thiện, nâng cấp hệ thống.

Theo Cục Đường bộ Việt Nam, bên cạnh những kết quả đạt được, báo cáo cũng cho thấy một số hạng mục vẫn cần tiếp tục hoàn thiện.

Trong đó, hệ thống giám sát điều hành giao thông trên cao tốc còn phải tiếp tục rà soát để khắc phục các tồn tại; hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu thanh toán điện tử giao thông đường bộ và công trình kiểm soát tải trọng xe vẫn chưa được đưa vào vận hành theo đúng yêu cầu.

Hoàn thiện hệ thống thu phí điện tử không dừng

Đối với các dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2021 - 2025, Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, các Ban QLDA đang khẩn trương hoàn thiện hệ thống thu phí điện tử không dừng để sớm bàn giao, bảo đảm mục tiêu tổ chức thu phí theo chỉ đạo của Bộ Xây dựng từ giữa tháng 7/2026.

Hiện, hệ thống thu phí điện tử không dừng tại các dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025 đang được các Ban QLDA khẩn trương hoàn thiện để bàn giao, đưa vào vận hành theo chỉ đạo của Bộ Xây dựng trước ngày 15/7/2026.

Để chuẩn bị cho kế hoạch này, trong các ngày 24 và 25/6, Cục Đường bộ Việt Nam đã kiểm tra hiện trường việc triển khai hệ thống thu phí tại các dự án đoạn Bãi Vọt - Hàm Nghi, Hàm Nghi - Vũng Áng, Vũng Áng - Bùng, Bùng - Vạn Ninh và Vạn Ninh - Cam Lộ; đồng thời yêu cầu các Ban QLD hoàn thành công tác bàn giao tài sản trước ngày 1/7 để có đủ thời gian vận hành thử hệ thống.

Cục Đường bộ Việt Nam đánh giá 5 dự án thành phần từ Bãi Vọt đến Cam Lộ có khả năng tổ chức thu phí từ ngày 15/7/2026 theo kế hoạch.

Tuy nhiên, 5 dự án đoạn từ Quảng Ngãi đến Nha Trang được xác định khó đáp ứng tiến độ thu phí từ ngày 15/7, trong khi 2 dự án Cần Thơ - Hậu Giang và Hậu Giang - Cà Mau dự kiến có thể triển khai thu phí trong tháng 8/2026.

Cục Đường bộ cho biết, hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu thanh toán điện tử giao thông đường bộ vẫn chưa được đưa vào vận hành theo quy định do chưa hoàn thành việc kết nối, đồng bộ dữ liệu từ các hệ thống Back-End.

Trong khi đó, công trình kiểm soát tải trọng xe chưa thể vận hành vì chưa hoàn tất việc kết nối dữ liệu với Cục Đăng kiểm Việt Nam và lực lượng Cảnh sát giao thông.

Đối với hệ thống Back-End thu phí, vẫn còn một số tồn tại quan trọng như dữ liệu giao dịch chưa đầy đủ hình ảnh phương tiện, chức năng đối soát và chuyển tiền chưa hoàn thiện, nhiều khâu vẫn phải thực hiện thủ công, đồng thời còn xảy ra chênh lệch dữ liệu giữa các hệ thống. Trách nhiệm khắc phục được giao cho Ban Quản lý dự án 7 cùng các nhà thầu phát triển phần mềm.

Ở trạm thu phí, quá trình vận hành vẫn ghi nhận một số bất cập về nhận diện biển số, ghép ảnh giao dịch, dữ liệu hậu kiểm và hạ tầng kỹ thuật.

Ngoài ra, một số trạm thu phí chưa có thiết bị dự phòng, hệ thống cáp điện, cáp quang tại nhiều vị trí chưa được bảo vệ đúng thiết kế, trong khi phần mềm hậu kiểm và đối soát doanh thu vẫn còn những hạn chế cần tiếp tục hoàn thiện.

Theo Cục Đường bộ Việt Nam, các Ban Quản lý dự án cần tiếp tục khẩn trương xử lý dứt điểm các tồn tại còn lại, hoàn thành đưa hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu thanh toán điện tử giao thông đường bộ và công trình kiểm soát tải trọng xe vào vận hành trước ngày 15/7/2026, đồng thời hoàn thiện các thủ tục pháp lý và bảo đảm an toàn thông tin cho toàn bộ hệ thống.

Bên cạnh việc đẩy nhanh tiến độ thi công, Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu các Ban Quản lý dự án rút kinh nghiệm từ quá trình triển khai thu phí tại 5 dự án cao tốc giai đoạn 2017 - 2020, đặc biệt trong việc hoàn thiện thiết kế hệ thống, tổ chức vận hành thử tối thiểu 15 ngày để rà soát, hiệu chỉnh kỹ thuật và xử lý các tình huống phát sinh trước khi thu phí chính thức.

Theo danviet.vn

https://danviet.vn/lo-dien-5-du-an-cao-toc-bac--nam-se-trien-khai-thu-phi-d1442730.html