Có một Phạm Thiên Thư đã say mê sáng tác đến "sức cùng lực kiệt" mới chịu dừng lại

Chủ nhật, 10.05.2026 | 13:30:00
314 lượt xem

Nhà thơ Phạm Thiên Thư vừa rời cõi tạm ở tuổi 86, để lại một di sản văn thơ cho nhân thế. Trong mắt nhiều bạn thơ, ông là một người cực kỳ đặc biệt.

Nhà thơ Phạm Thiên Thư vừa rời cõi tạm để bước vào “động hoa vàng” ở tuổi 86 tại nhà riêng trên đường Hồng Lĩnh, phường Hòa Hưng (Q.10 cũ) TP.HCM vào chiều 7/5.

Lúc sinh thời, ông được nhiều bạn thơ gọi là nhà thơ của “động hoa vàng” bởi ông có nhiều bài hát được phổ nhạc như: Ngày xưa Hoàng Thị, Đưa em tìm động hoa vàng, Em lễ chùa này, Gọi em là đóa hoa sầu… Trong đó, bài thơ Đưa em tìm động hoa vàng của ông được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc, trở thành một ca khúc rất nổi tiếng qua tiếng hát của danh ca Thái Thanh.

Nhà thơ Phạm Tiên Thư rời cõi tạm sau 86 năm "ở trọ trần gian". Ảnh: TL

Phạm Thiên Thư - người đưa ngôn ngữ thi ca thành biểu tượng

Nhắc đến nhà thơ Phạm Thiên Thư, nhà văn Bích Ngân - Chủ tịch Hội Nhà văn TP.HCM chia sẻ với Dân Việt về mối duyên 20 năm trước, lúc bản thân còn làm việc ở Nhà xuất bản Văn nghệ, bà nhiều lần được gặp nhà thơ Phạm Thiên Thư khi NXB tái bản một số tập thơ của ông. Có những tập thật mỏng như Động hoa vàng và có tập thơ dày như Đoạn trường vô thanh.

“Lúc đó tôi chưa biết làm thơ nhưng có thể cảm được thơ và nể phục tài thơ của ông.  Người đưa ngôn ngữ thi ca thành biểu tượng thật hiếm. Lá diêu bông cũng là một biểu tượng. Sông Thương tóc dài cũng là một biểu tượng. Nhưng Động hoa vàng có lẽ là một biểu tượng đẹp vô đối của thi ca. Động hoa vàng không chỉ là địa danh của tưởng tượng mà trở thành một biểu tượng thẩm mỹ kinh điển, đại diện cho cái đẹp thoát tục, thuần khiết”, nhà văn Bích Ngân bày tỏ

Bên cạnh đó, đối với những người bạn đồng niên, nhà thơ Phạm Thiên Thư luôn hiện lên hình ảnh một nhà thơ với niềm đam mê sáng tác mãnh liệt.

Là bạn thơ, bạn đồng niên đến thăm nhà thơ Phạm Thiên Thư cách đây 3 tháng, nhà thơ Phạm Thái nhớ lại khi đó nhà thơ Phạm Thiên Thư vẫn nằm trên bộ sofa, vẫn có thể tự đi lại sinh hoạt được.

“Điều buồn nhất là ông bắt đầu hay quên. Khi tôi đến, ông vẫn nhận ra và trò chuyện rất tình cảm, nhưng với nhiều người quen khác, ông lại không nhớ tên hoặc không nhận ra họ là ai. Dù vậy, cái tình cái nghĩa trong ông thì vẫn thế” – nhà thơ Phạm Thái chia sẻ thêm với Dân Việt.

Nhắc về niềm đam mê sáng tác của nhà thơ Phạm Thiên Thư, nhà thơ Phạm Thái nói nhà thơ Phạm Thiên Thư viết "liền tay", viết không ngừng nghỉ. Lúc nào bên cạnh ông cũng sẵn giấy và bút.

“Ông say mê sáng tác cho đến khi sức cùng lực kiệt mới chịu dừng lại. Chính vì sự lao động chữ nghĩa bền bỉ đó mà gia tài tác phẩm của ông rất đồ sộ. Ngoài đời, ông là người sống bình dị, tình cảm và cực kỳ gắn kết với bạn bè”, nhà thơ Phạm Thái tâm sự.

Phạm Thiên Thư là một thế giới riêng

Với nhà thơ Lê Thiếu Nhơn, Trưởng ban Văn trẻ Hội Nhà văn TP.HCM, Ủy viên Hội đồng thơ của Hội Nhà văn Việt Nam cho rằng, thơ của nhà thơ Phạm Thiên Thư là một thế giới riêng. Ông đi theo con đường thơ của mình, không chen lấn hay bị cuốn vào thị phi xã hội.

Nhà thơ Phạm Thái (bìa trái) cùng nhà thơ Phạm Thiên Thư (bên phải) và các bạn thơ. Ảnh: NVCC

Nữ nghệ sĩ từng được phong “nữ hoàng” cơ cực chăm con trai sinh thiếu tháng, không dám sinh thêm con vì sợ hãi

“Thơ ông gần như là một mạch riêng rất trong trẻo, xoay quanh những mối tình tuổi học trò, những suy tư mang màu sắc thiền định. Ông bền bỉ đi trên con đường ấy suốt đời, không bị tác động bởi bất kỳ yếu tố nào từ bên ngoài. Và khi cảm thấy mình không còn viết được nữa thì ông cũng lặng lẽ dừng lại, rất bản lĩnh”, nhà thơ Lê Thiếu Nhơn nhận định.

Nhà thơ Lê Thiếu Nhơn chia sẻ thêm, thơ của nhà thơ Phạm Thiên Thư có ba mạch lớn là thơ tình học trò, thơ thiền và thứ ba là thơ lịch sử, hay có thể gọi là thơ tân sử.

Ba dòng thơ này không phải xuất hiện theo kiểu giai đoạn trước kết thúc rồi mới chuyển sang giai đoạn sau. Chúng cùng tồn tại xuyên suốt hành trình sáng tác của ông. Và ở cả ba mạch thơ ấy, ông đều có những thành tựu riêng. Đặc biệt, những bài thơ tình tuổi học trò, với sự trong sáng và giàu cảm xúc, khi được phổ nhạc đã trở thành một phần đời sống tinh thần của công chúng, có giá trị vượt thời gian.

Nam diễn viên thế vai của Nghệ sĩ Nhân dân Xuân Bắc trong Táo Quân nghẹn ngào khi chia tay Trường Sa

“Nhà thơ Phạm Thiên Thư không phải người cố gắng tranh giành vị trí hay danh tiếng. Ông không chạy theo giải thưởng hay tìm kiếm sự tung hô. Nhưng chính thơ của ông đã tự xác lập vị trí cho ông một cách bền vững”, nhà thơ Lê Thiếu Nhơn bày tỏ.

Nhà thơ Phạm Thái cũng nhận định, thơ của Phạm Thiên Thư rất sâu sắc, giàu tình cảm và luôn có những tìm tòi mới mẻ. Ông không bằng lòng với những gì đã cũ mà luôn muốn khám phá những chân trời khác.

“Có một điểm khá thú vị là Phạm Thiên Thư thường tự xem mình như một "bản tái bản" của Nguyễn Du. Ông cảm thấy cuộc đời mình và cụ Nguyễn Du có những nét tương đồng, những biến cố xảy ra như có sự trùng lặp định mệnh. Ông hội tụ đủ cả ba yếu tố: một thi sĩ, một võ sĩ và một thiền sư”, nhà thơ Phạm Thái nhấn mạnh.

Nhà thơ Phạm Thiên Thư tên thật là Phạm Kim Long, sinh ngày 1/1/1940 tại Lạc Viên, Hải Phòng. Ông lớn lên trong một gia đình có nền Đông y và văn hóa truyền thống. Quê nội ở Thái Bình và quê ngoại ở Bắc Ninh.
Năm 1943-1951, ông sống ở trang trại Đá Trắng, Chi Ngãi, Hải Dương. Năm 1954 cho đến nay, ông cư ngụ ở Sài Gòn (TP.HCM).
Từ 1964–1973, ông là tu sĩ Phật giáo, làm thơ. Sau gần 10 năm tu hành, ông hoàn tục, tiếp tục viết, suy ngẫm và lặng lẽ quan sát thế gian. Trong năm 1973, ông đoạt giải nhất văn chương toàn quốc với tác phẩm Hậu truyện Kiều – Đoạn trường Vô Thanh.
Năm 1973–2000, ông nghiên cứu, sáng lập và truyền bá môn dưỡng sinh Điện công Phathata (viết tắt chữ Pháp – Thân – Tâm).
Nhà thơ Phạm Thiên Thư được công chúng yêu thơ biết đến nhiều qua những bài thơ được phổ nhạc như Ngày xưa Hoàng Thị, Đưa em tìm động hoa vàng, Em lễ chùa này, Gọi em là đóa hoa sầu…
Đặc biệt, bài thơ Ngày xưa Hoàng Thị được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc năm 1971 đã gắn liền với nhiều thế hệ người yêu nhạc qua tiếng hát của danh ca Thái Thanh.
Bài thơ bắt nguồn từ một mối tình học trò, với hình ảnh người con gái tên Ngọ đi trước và chàng trai lặng lẽ theo sau trên đường tan trường: Em tan trường về/Cuối đường mây đỏ/Anh tìm theo Ngọ/Dáng lau lách buồn…
Không chỉ được công chúng yêu mến ở những trang thơ tình, nhà thơ Phạm Thiên Thư còn được xem là gương mặt đặc biệt của văn học Phật giáo Việt Nam hiện đại. Ông có pháp danh Tuệ Không, thơ ông mang đậm tinh thần thiền và triết lý Phật giáo.
Ông để lại nhiều công trình “thi hóa kinh Phật” như: Kinh Ngọc (thi hóa kinh Kim Cương), Kinh Thơ (thi hóa kinh Pháp Cú), Kinh Hiền (thi hóa kinh Hiền Ngu)…
Đặc biệt, Kinh Hiền - Hội Hoa Đàm gồm hơn 12.000 câu lục bát được xem là một trong những nỗ lực nổi bật đưa kinh văn Phật giáo đến gần hơn với độc giả đại chúng bằng tiếng Việt. Ngoài thơ tình và thơ đạo, ông còn sáng tác một trường ca lục bát dài hơn 3.000 câu, đi qua nhiều lớp lịch sử dân tộc.

Theo danviet.vn

https://danviet.vn/co-mot-pham-thien-thu-da-say-me-sang-tac-den-suc-cung-luc-kiet-moi-chiu-dung-lai-d1425366.html

  • Từ khóa