Khi màn đêm buông xuống phủ mờ những triền núi quanh co trên các bản làng xã Hạnh Phúc, tỉnh Lào Cai không gian vùng cao chìm vào tĩnh mịch. Đây vốn là lúc các gia đình quây quần bên bếp lửa sau một ngày dài lao động vất vả. Thế nhưng, tại các phòng học của Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học & Trung học Cơ sở (PTDTBT TH&THCS) Xà Hồ, ánh đèn điện vẫn rực sáng.

Bên trong phòng học, không phải là những em nhỏ đồng trang lứa cắp sách tới trường, mà là những học viên đã ở tuổi làm cha, làm mẹ. Bàn tay vốn quen cầm cuốc, tra ngô, bẻ măng thô ráp nay gượng gạo nắn nót từng chiếc bút mực. Lớp học xóa mù chữ này có 25 học viên, quy tụ nhiều độ tuổi khác nhau: người gần 40 tuổi ngồi kề bên học viên tuổi đôi mươi. Họ có hoàn cảnh khác biệt nhưng đều chung một gánh nặng gia đình và chung một khát khao giản dị: biết đọc, biết viết để cuộc sống bớt nhọc nhằn, tăm tối.

Lớp học đặc biệt ở xã Hạnh Phúc, tỉnh Lào Cai với 25 học viên đang ở độ tuổi làm cha, làm mẹ. Ảnh: H.H

Vượt qua mặc cảm tuổi tác để tìm lại ước mơ từ lớp học đặc biệt

Với những người dân lao động nơi đây, ban ngày họ phải thức khuya dậy sớm lên nương, làm ruộng, chăn nuôi, chăm sóc con cái. Đến tối, khi cơm nước xong xuôi, họ mới tranh thủ vượt đường rừng đến trường. Có người từng học hết tiểu học nhưng nhiều năm nghỉ học, cái chữ rơi rụng theo năm tháng. Trở lại lớp học đặc biệt từ những nét sổ, nét cong đầu tiên ở độ tuổi đã toan về già là một thử thách vô cùng lớn về tâm lý.

Ở tuổi 34, chị Thào Thị Mỷ (trú tại thôn Trống Khua) từng có những tháng ngày ấu thơ được đến trường. Thế nhưng vì cái nghèo bủa vây, con đường học tập của chị phải dừng lại khi mới học xong tiểu học. Mấy chục năm ròng rã mải miết mưu sinh, những con chữ dần biến mất khỏi tâm trí chị.

Ngày nghe tin trường mở lớp xóa mù chữ, chị Mỷ trăn trở mãi rồi quyết định ghi danh. Chị Mỷ chia sẻ: “Ngày trước mình cũng đi học, nhưng học chưa được bao lâu thì nghỉ. Lâu quá không dùng đến chữ nên quên gần hết. Bây giờ đi học lại lúc đầu cũng ngại vì mình lớn tuổi rồi. Nhưng nghĩ biết chữ thì sau này đọc được giấy tờ, biết được nhiều thứ hơn nên mình cố gắng đi học”.

Với những người dân lao động nơi đây, ban ngày họ phải thức khuya dậy sớm. Đến tối, khi cơm nước xong xuôi, họ mới tranh thủ vượt đường rừng đến trường. Ảnh: H.H

Đằng sau quyết tâm ấy là cả một sự nỗ lực không ngừng nghỉ. Có những buổi chiều đi nương về chân tay rã rời, bụng đói cồn cào, việc nhà còn ngổn ngang, chị vẫn thu xếp việc gia đình thật nhanh để đến lớp cho kịp giờ. Niềm vui mỗi ngày của người phụ nữ Mông này giờ đây gói gọn trong từng trang vở.

Chị Mỷ xúc động bày tỏ: “Bây giờ mình đọc được một số chữ, viết được tên mình, thấy vui lắm. Mình muốn cố gắng học tiếp để biết nhiều chữ hơn, không phải nhờ người khác đọc hộ giấy tờ nữa”.

Ngồi chung bàn với chị Mỷ là chị Hảng Thị Sâu (36 tuổi). Việc học dang dở từ thuở nhỏ khiến chị gặp không ít bất tiện trong giao tiếp xã hội và làm các thủ tục hành chính. Ngày đầu tiên bước chân lại vào lớp học, đối diện với bảng đen, phấn trắng, sự ngượng ngùng đè nặng.

Nhớ lại những ngày đầu, chị Sâu bộc bạch: “Lúc đầu mình rất ngại. Mọi người cũng lớn tuổi rồi, công việc ban ngày nhiều nên tối đi học rất mệt. Nhưng các thầy cô động viên nhiều nên mình cố gắng. Học được chữ nào nhớ chữ ấy”.

Chị Thào Thị Mỷ đã từng được đến trường tuy nhiên cái nghèo đã khiến những con chữ dần biến mất khỏi tâm trí chị. Ảnh: H.H

Động lực lớn nhất để chị Sâu kiên trì bám lớp, bám chữ hàng đêm chính là các con của mình. Chị mong muốn bản thân biết chữ để có thể chỉ bảo con học bài, cùng con tiến bộ: “Trước đây con học thì mình nhiều khi không biết chữ, không biết giúp con thế nào. Bây giờ mình học để biết chữ, sau này có thể bảo ban con. Mình cũng muốn các con phải cố gắng học hành, không được bỏ học như bố mẹ ngày trước”.

Trong khi đó, chị Mùa Thị Ca (32 tuổi) dù còn khá trẻ nhưng cũng chịu chung cảnh thất học vì gánh nặng cơm áo gạo tiền từ thuở bé. Đến với lớp học đêm, chị không giấu được sự rụt rè ban đầu. Thế nhưng bằng sự kiên nhẫn, chị đã từng bước làm chủ từng con chữ.

Chị Ca chia sẻ: “Mình đi làm nương cả ngày, tối mới đi học. Có hôm mệt nhưng vẫn cố gắng. Trước đây nhìn chữ mình không hiểu, bây giờ biết được một số chữ rồi thì thấy tự tin hơn”.

Trách nhiệm và tấm lòng người thầy nuôi dưỡng lớp học đặc biệt giữa màn đêm

Đằng sau sự tự tin dần trở lại trên gương mặt những người học trò đặc biệt là sự hy sinh thầm lặng của các thầy cô giáo Trường PTDTBT TH&THCS Xà Hồ. Ban ngày, các thầy cô đứng trên bục giảng dạy dỗ học sinh chính khóa. Khi hoàng hôn buông xuống, gác lại thời gian nghỉ ngơi bên gia đình, họ lại chong đèn, soạn những trang giáo án riêng biệt để chuẩn bị cho buổi học tối.

Ở lớp học đặc biệt này, các thầy cô giáo Trường PTDTBT TH&THCS Xà Hồ phải gác lại thời gian nghỉ ngơi bên gia đình để soạn giáo án riêng biệt cho buổi học tối. Ảnh: H.H

Dạy người lớn học chữ khó khăn gấp nhiều lần dạy con trẻ. Học viên phản xạ chậm hơn, tay cứng khó uốn nét chữ, lại hay mang mặc cảm tuổi tác. Có những buổi mưa phùn gió bấc, đường trơn trượt, học viên đến muộn vì bận việc nương rẫy hoặc vừa ngồi chép bài vừa địu con đang ngủ say trên lưng. Thầy cô không chỉ là người truyền đạt kiến thức mà còn phải đóng vai trò là điểm tựa tinh thần, kiên nhẫn cầm tay từng người, uốn từng nét bút, phát âm chậm rãi từng thanh điệu để học viên không nản lòng.

Trao đổi về công tác tổ chức giảng dạy, thầy Lò Văn Liên - Hiệu trưởng Trường PTDTBT TH&THCS Xà Hồ cho biết: “Việc tổ chức các lớp xóa mù chữ là một nhiệm vụ có ý nghĩa thiết thực đối với địa bàn vùng cao, nơi điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn và một bộ phận người dân chưa có cơ hội tiếp cận đầy đủ với giáo dục”.

Cô giáo Đặng Thu Hương- giáo viên môn Văn trường PTDTBT TH&THCS Xà Hồ đang uốn nắn từng nét chữ cho các học trò đặc biệt. Ảnh: H.H

Theo thầy Liên, cái khó nhất của nhà trường và giáo viên không đơn thuần nằm ở phương pháp giảng dạy mặt chữ, ghép vần hay luyện viết câu, mà chính là làm sao để duy trì sĩ số chuyên cần. Bởi lẽ, học viên đều là lao động trụ cột trong gia đình. Nếu không có sự thấu hiểu và sẻ chia, lớp học rất dễ đứt gánh giữa đường.

Thầy Hiệu trưởng trăn trở: “Các thầy cô xác định đây không chỉ là việc dạy chữ mà còn là trách nhiệm, tình cảm đối với bà con. Chúng tôi cố gắng tạo không khí học tập gần gũi, động viên học viên vượt qua mặc cảm, khó khăn để duy trì việc học. Mỗi học viên biết thêm một chữ, đọc thêm được một câu hay tự viết được tên mình đều là niềm vui của giáo viên”.

Cái khó nhất của lớp học là duy trì sĩ số chuyên cần bởi các học viên đều là những lao động chính của gia đình. Ảnh: H.H

Đêm càng về khuya, sương giăng mờ mịt khắp núi rừng Hạnh Phúc. Tiếng đánh vần ê a vẫn vang vọng đều đặn từ lớp học đặc biệt, xua tan cái lạnh lẽo của vùng cao. Không có lễ khai giảng rộn rã cờ hoa, không có những bộ đồng phục trắng tinh tươm, nhưng lớp học xóa mù chữ nơi đây ngập tràn niềm hạnh phúc mộc mạc: niềm vui khi một người mẹ tự tay ký được tên mình vào biên bản họp bản, tự đọc được tờ giấy thông báo tiêm chủng cho con.

Ánh sáng hắt ra từ ô cửa sổ phòng học không chỉ đơn thuần là ánh sáng của bóng đèn điện, mà chính là nguồn sáng của tri thức, mở ra cánh cửa hy vọng thoát nghèo bền vững và thay đổi nhận thức cho cả một thế hệ mai sau trên mảnh đất Hạnh Phúc.

Theo danviet.vn

https://danviet.vn/lop-hoc-dac-biet-o-hanh-phuc-khi-nguoi-lon-di-tim-con-chu-d1459040.html