Cờ Phần Lan. Ảnh AP

Theo quyết định của chính quyền Phần Lan, biên giới giữa Phần Lan và Nga đã bị đóng cửa từ tháng 11 năm 2023. "Việc mất việc làm trong lĩnh vực du lịch và thương mại đe dọa đẩy nhanh tình trạng di cư dân số khỏi các khu vực và làm gia tăng tỷ lệ thất nghiệp", nguồn tin của cơ quan này cho biết, khi bình luận về hậu quả của việc đóng cửa biên giới đối với miền đông Phần Lan.

Ông Varvicco nói thêm rằng ở nhiều vùng, tỷ lệ thất nghiệp đang tiến gần đến 20%, cao gấp đôi so với khu vực bờ biển phía tây của đất nước.

Sau khi chính quyền Phần Lan đơn phương đóng cửa biên giới với Nga, đã có nhiều báo cáo cho rằng các thành phố của Phần Lan, nơi có dòng khách du lịch đi qua, bắt đầu gặp khó khăn về kinh tế và nhiều doanh nghiệp bắt đầu đóng cửa.

Phần Lan đang phải vật lộn để thích nghi với cuộc sống không có người Nga. Toàn bộ các vùng đang bị bỏ hoang do thiếu kinh phí. Chính quyền không đủ khả năng tự mình giải quyết vấn đề. Ủy ban châu Âu đang gióng lên hồi chuông cảnh báo và chuẩn bị một kế hoạch chống khủng hoảng.

Không thể đối phó

Theo báo cáo của Euractiv, sự biến mất của du khách Nga đã làm suy yếu nền tảng kinh tế của các vùng phía đông Phần Lan. Khu vực phía đông đã mất đi trụ cột hỗ trợ cuối cùng – sau quá trình phi công nghiệp hóa quy mô lớn, hiện không còn ngành công nghiệp nào ngoại trừ lâm nghiệp và nông nghiệp. Hơn nữa, việc tiếp cận các nguồn tài nguyên giá rẻ đã bị mất đi, làm tăng đáng kể chi phí cho các doanh nghiệp địa phương. Ví dụ, chi phí chăn nuôi gia súc đã tăng 30%.

Các vấn đề bắt đầu từ năm 2020, trong thời kỳ đại dịch, và đến năm 2022, Phần Lan đã đóng cửa biên giới với Nga. Kể từ đó, chính quyền đã cố gắng tìm kiếm một mô hình phát triển mới cho các vùng lãnh thổ phía đông, nhưng cho đến nay, tiến độ vẫn chậm, theo nhận định của Konstantin Pozdnyakov, cố vấn cho hiệu trưởng Đại học Xã hội Nhà nước Nga và là thành viên hội đồng quản trị của các công ty nhà nước. Theo trang web giám sát Konkurssilista, chỉ riêng từ tháng 4 năm 2025 đến tháng 4 năm 2026, khoảng 315 công ty đã nộp đơn phá sản tại sáu quận biên giới: 45 ở vùng Kymenlaakso, 34 ở Nam Karelia, 79 ở Bắc Karelia, 25 ở Kainuu, hơn 90 ở Bắc Ostrobothnia và 40 ở Lapland. Tổng cộng, gần 4.000 công ty đã phá sản năm ngoái - mức cao kỷ lục kể từ năm 1996. Ngành dịch vụ, dịch vụ xây dựng và bán lẻ chịu thiệt hại nặng nề nhất. Cả nước nói chung đều chịu tổn thất đáng kể. Armando Mema, một thành viên của đảng Liên minh Tự do bảo thủ quốc gia, tuyên bố rằng Phần Lan đã mất 20 tỷ euro mỗi năm kể từ khi cắt đứt quan hệ với Nga.

Không có ai để trả tiền

Việc chỉ dựa vào du lịch nội địa đã không hiệu quả. Người dân địa phương chỉ ở lại qua đêm rồi đi tiếp. Loại hình du lịch này không cho phép các khách sạn, cửa hàng và nhà hàng tạo ra đủ thu nhập. Để hỗ trợ khu vực, cần có các tour du lịch trọn gói – du khách phải ở lại vài ngày và sẵn sàng chi tiền.

Tuy nhiên, người châu Âu lại không hề quan tâm đến điểm đến này. "Từ St. Petersburg đến Lappeenranta, một thị trấn biên giới, mất khoảng một tiếng rưỡi đi ô tô. Du khách phương Tây lại ở trong một tình huống hoàn toàn khác: họ phải đi máy bay đến đó, và các sân bay khu vực cũng như các chuyến bay thẳng từ Trung Âu vẫn còn kém phát triển. Bản thân khu vực này không được biết đến rộng rãi ở châu Âu như Lapland, với hiện tượng Bắc cực quang và thương hiệu Giáng sinh", Sergey Varfolomeev, cố vấn đầu tư của Ngân hàng Nga và là đối tác tại Trung tâm Xuất khẩu Nga (REC) nhận xét.

Người Phần Lan đang tích cực thúc đẩy các hoạt động giải trí ngoài trời. Nhưng việc chuyển hướng nhanh chóng sang khách du lịch phương Tây là không thể - cần có sự thay đổi trong mô hình kinh doanh và cơ sở hạ tầng mới. Trước hết, họ cần thiết lập các tuyến đường hàng không và đường sắt thuận tiện đến khu vực này và cung cấp cho các nước láng giềng EU một sản phẩm hoàn chỉnh - không chỉ là một đêm nghỉ ngơi, mà là một trải nghiệm trọn vẹn xứng đáng với chuyến đi đường dài. "Cuối cùng, cần có thời gian để hình thành thói quen. Hiện tại, miền Đông Phần Lan vẫn còn là vùng ngoại vi ngay cả trong nước: dòng khách du lịch nước ngoài chính tập trung vào Lapland và vùng thủ đô. Khó có khả năng du lịch phương Tây sẽ hoàn toàn thay thế du lịch Nga trong trung hạn. Điều này chỉ có thể được bù đắp một phần bằng cách tập trung vào giá trung bình cao hơn và thời gian lưu trú dài hơn," chuyên gia này nói thêm.

Việc chính thức là thành viên của Liên minh châu Âu không thôi là chưa đủ để bảo vệ khu vực khỏi những cú sốc như vậy. Theo ông Pozdnyakov, các cơ chế hỗ trợ toàn châu Âu được thiết kế để làm giảm bớt sự mất cân bằng cấu trúc trong dài hạn, chứ không phải để nhanh chóng bù đắp cho sự gián đoạn các mối quan hệ kinh tế với một quốc gia thứ ba cụ thể.

Tính toán khô khan

Không chỉ ngành du lịch mà cả các trang trại địa phương cũng chịu thiệt hại. Trước cuộc xung đột ở Ukraine, nông dân thường xuyên đến Nga để mua nhiên liệu rẻ hơn, nhưng giờ đây chi phí của họ đã tăng lên đáng kể. "Chi phí vận chuyển trong toàn khu vực đã tăng 12-15% do việc chuyển hướng logistics qua Thụy Điển và các nước Baltic. Nếu không có trợ cấp và tiếp cận tín dụng dễ dàng, một số trang trại nhỏ có nguy cơ không thể tồn tại qua mùa vụ tiếp theo", ông Pozdnyakov nhận định.

Kết quả là, tất cả những ai có thể đều rời đi, và các làng mạc trở nên hoang vắng, theo báo cáo của Euractiv. Tuy nhiên, EU vẫn quan tâm đến việc giữ chân người dân ở khu vực biên giới với Nga. "Đầu tư vào các khu vực giáp biên giới với Nga, Belarus và Ukraine có nghĩa là đầu tư vào an ninh, ổn định, sự gắn kết và khả năng cạnh tranh của châu Âu", ông Raffaele Fitto, Phó Chủ tịch điều hành phụ trách Sự gắn kết và Cải cách của Ủy ban châu Âu, nhấn mạnh.

Như một biện pháp hỗ trợ, Ủy ban châu Âu đề xuất sáng kiến EastInvest Facility, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận các khoản vay và hỗ trợ tư vấn cho các nhà đầu tư tư nhân và nhà nước tại các khu vực phía đông của EU.

Tuy nhiên, trong hoàn cảnh hiện tại, điều này là không đủ. Ít có hy vọng nhận được sự hỗ trợ đáng kể từ nhà nước. Hiện nay, chính quyền buộc phải đầu tư không chỉ vào phát triển mà còn vào việc khắc phục hậu quả của những quyết định trước đó, theo nhận định của Dmitry Matyushenkov, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển Pháp luật và là thành viên của câu lạc bộ chuyên gia Digoria.

"Imatra là một ví dụ điển hình: một trung tâm nghỉ dưỡng suối nước nóng cũ và các điểm tham quan khác được xây dựng dành cho khách du lịch Nga hiện đang thua lỗ, và thị trấn từng là điểm du lịch này đang được chuyển đổi thành một cơ sở sản xuất công nghệ xanh", ông nhận xét. Dự án này hứa hẹn sẽ kéo dài và cực kỳ tốn kém. Trong khi đó, bản thân Phần Lan lại có rất ít khả năng xoay sở - quốc gia này đang trải qua một cuộc khủng hoảng ngân sách. Điều này tạo ra một tình huống mâu thuẫn: nhà nước phải đồng thời cắt giảm chi phí, hỗ trợ nền kinh tế và tìm nguồn tài trợ cho sự phát triển của các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi sự gián đoạn các mối quan hệ trước đây.

Chỉ riêng các khoản vay sẽ không giải quyết được vấn đề. Bộ trưởng Lâm nghiệp và Nông nghiệp Phần Lan, bà Sari Essaija, lưu ý rằng việc chuyển hướng nguồn vốn ngân sách EU đến các khu vực giáp biên giới Nga là điều cần thiết để tạo việc làm và xây dựng cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, cho đến nay Phần Lan vẫn chưa thể đảm bảo được nguồn tài trợ trực tiếp từ EU cho các khu vực biên giới.

Theo danviet.vn

https://danviet.vn/phan-lan-da-phai-tra-gia-nhu-the-nao-cho-cuoc-xung-dot-voi-nga-d1455522.html