Tự chủ công nghệ không thể chỉ bằng các đề tài nghiên cứu

Thứ 4, 03.06.2026 | 10:51:13
179 lượt xem

Tại họp báo thường kỳ tháng 5 của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) ngày 1/6, ông Lưu Quang Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Kỹ thuật và Công nghệ, cho biết Việt Nam đang chuyển sang cách tiếp cận mới trong phát triển công nghệ chiến lược, lấy các bài toán thực tiễn của quốc gia làm trung tâm thay vì chỉ chạy theo xu hướng công nghệ toàn cầu.

Theo ông Minh, trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, năng lực phát triển của mỗi quốc gia không còn phụ thuộc chủ yếu vào vốn, lao động hay quy mô thị trường mà ngày càng dựa vào khả năng làm chủ công nghệ lõi và tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Đây cũng là yêu cầu quan trọng để Việt Nam nâng cao năng lực tự chủ và hiện thực hóa mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.

Để cụ thể hóa định hướng này, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg về danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, cùng Quyết định số 808/QĐ-TTg về giao nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược.

Ông Lưu Quang Minh - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học Kỹ thuật và Công nghệ.

Theo đại diện Bộ KH&CN, điểm mới của Quyết định 21 là việc lựa chọn công nghệ không chỉ xuất phát từ xu thế thế giới mà gắn với các bài toán lớn của quốc gia, ngành kinh tế và nhu cầu thực tiễn. Công nghệ được ưu tiên phải gắn với sản phẩm cụ thể, công nghệ lõi cần làm chủ, chủ thể triển khai và thị trường đầu ra.

Danh mục công nghệ chiến lược tập trung vào các lĩnh vực có khả năng tạo động lực tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, bán dẫn, robot và tự động hóa, công nghệ lượng tử, an ninh mạng, công nghệ sinh học tiên tiến, năng lượng mới, vật liệu mới, công nghệ hàng không vũ trụ và công nghệ đường sắt hiện đại.

Thủ tướng Lê Minh Hưng: Phát triển công nghệ chiến lược phải có kết quả cụ thể ngay trong năm 2026

Ông Lưu Quang Minh cho rằng việc xác định danh mục ưu tiên mới chỉ là bước khởi đầu. Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy nếu thiếu nhiệm vụ cụ thể, nguồn lực, cơ chế triển khai và đánh giá đầu ra thì rất khó chuyển hóa định hướng thành năng lực công nghệ thực chất.

Vì vậy, Quyết định 808 được ban hành nhằm chuyển từ giai đoạn xác định ưu tiên sang tổ chức thực hiện. Điểm đáng chú ý là yêu cầu triển khai công nghệ chiến lược theo chuỗi, bắt đầu từ bài toán lớn của quốc gia, xác định sản phẩm chiến lược, bóc tách công nghệ lõi cần làm chủ, lựa chọn đơn vị thực hiện và hướng tới đầu ra là thị trường, đơn vị sử dụng cụ thể.

Theo Bộ KH&CN, cách tiếp cận này giúp khắc phục tình trạng nghiên cứu tách rời nhu cầu thực tế, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và cơ quan quản lý cùng tham gia trong một chuỗi thống nhất.

Đối với Bộ KH&CN, trọng tâm thời gian tới là xây dựng các điều kiện nền tảng để làm chủ công nghệ, bao gồm phát triển hạ tầng tính toán và dữ liệu phục vụ AI, hình thành các trung tâm nghiên cứu và phòng thí nghiệm quốc gia, xây dựng hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật, thúc đẩy sở hữu trí tuệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

“Muốn tự chủ công nghệ không thể chỉ dựa vào một vài đề tài nghiên cứu riêng lẻ. Cần có hạ tầng nghiên cứu, dữ liệu, phòng thí nghiệm, nguồn nhân lực chất lượng cao và doanh nghiệp dẫn dắt thị trường”, ông Minh nhấn mạnh.

Theo đánh giá của Bộ KH&CN, nếu được triển khai hiệu quả, các chính sách mới sẽ góp phần hình thành năng lực công nghệ nội sinh, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, giảm phụ thuộc nhập khẩu và thúc đẩy các ngành công nghiệp mới dựa trên tri thức, dữ liệu, công nghệ lõi và đổi mới sáng tạo, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.

Theo danviet.vn

https://danviet.vn/tu-chu-cong-nghe-khong-the-chi-bang-cac-de-tai-nghien-cuu-d1431601.html

  • Từ khóa