Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM đang tổ chức lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế để các cơ sở công lập và viên chức được thành lập, tham gia góp vốn, quản lý doanh nghiệp nhằm thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học.
Đây là bước chuẩn bị quan trọng trước khi trình HĐND TP.HCM xem xét, thông qua nhằm hướng tới mục tiêu khai thác hiệu quả hơn nguồn lực khoa học, công nghệ và tài sản trí tuệ trên địa bàn, biến các đề tài nghiên cứu từ các viện, trường, trung tâm đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp công nghệ thành sản phẩm, thương hiệu và giá trị kinh tế thực tế.
Theo dự thảo từ Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, thành phố có bước chuyển quan trọng từ tư duy “chuyển giao kết quả nghiên cứu” sang cho phép hình thành chủ thể kinh doanh từ chính kết quả nghiên cứu.
TP.HCM sẽ tạo kênh thương mại hóa dài hạn bằng cách cho phép các cơ sở công lập được thành lập, tham gia thành lập, góp vốn cũng như điều hành doanh nghiệp thương mại hóa.

TP.HCM hỗ trợ các nhà khoa học làm kinh doanh bằng các chính sách mới. Ảnh minh họa: T. Thụy
Đáng chú ý, cơ chế mới tăng tối đa quyền tự chủ và trách nhiệm khi giao người đứng đầu cơ sở công lập trực tiếp phê duyệt đề án và quyết định góp vốn, thành lập doanh nghiệp, loại bỏ bớt các tầng thủ tục xin ý kiến hành chính phức tạp.
Trong đó, quyền sở hữu trí tuệ, quyền tài sản hợp pháp đối với kết quả nghiên cứu cùng một số tài sản được phép sử dụng sẽ trở thành nguồn lực chính thức dùng để góp vốn, tách bạch rõ giữa “kết quả nghiên cứu” và “tài sản vô hình có thể định giá”.
Cách xác định giá trị tài sản trí tuệ cũng được đổi mới theo hướng linh hoạt. Nếu pháp luật không bắt buộc thẩm định giá, các bên có thể tự thỏa thuận giá trị trên cơ sở tư vấn để giảm chi phí và thời gian giao dịch; trường hợp pháp luật yêu cầu hoặc không thỏa thuận được mới thực hiện qua tổ chức thẩm định giá độc lập.
Điểm mới đáng chú ý là hành lang pháp lý mở rộng cho viên chức trực tiếp tham gia tạo giá trị từ tri thức thông qua việc tham gia góp vốn, làm người đại diện theo ủy quyền, quản lý hoặc làm việc tại doanh nghiệp khi đáp ứng các điều kiện, đồng thời đi kèm yêu cầu chặt chẽ về kê khai lợi ích, kiểm soát xung đột lợi ích và bảo vệ bí mật, dữ liệu, tài sản trí tuệ của cơ sở công lập.
Để tháo gỡ các nút thắt thực tế, cơ chế xác định giá trị tài sản góp vốn được thiết kế linh hoạt, phù hợp với đặc thù tài sản trí tuệ nhưng vẫn đảm bảo đầy đủ căn cứ pháp lý.
Đặc biệt, dự thảo thể hiện bước chuyển từ “né rủi ro” sang “nhận diện, phân bổ và kiểm soát rủi ro” khi bắt buộc các đề án thành lập doanh nghiệp phải chủ động nhận diện rủi ro, xây dựng sẵn phương án phân chia lợi nhuận, xử lý lỗ, chuyển nhượng phần vốn, giải thể, phá sản cũng như phương án xử lý quyền sở hữu trí tuệ khi chấm dứt hoạt động.
Song song đó, để rộng đường cho thương mại hóa, TP.HCM dự kiến dùng ngân sách tập trung hỗ trợ chi phí giao dịch ban đầu: Hỗ trợ 100% chi phí tư vấn, lập hồ sơ đăng ký chuyển giao quyền sử dụng, quyền sở hữu trí tuệ; 100% chi phí tư vấn lập hồ sơ thành lập, điều hành, góp vốn; và hỗ trợ tối đa 70% chi phí xác định giá trị, thẩm định giá tài sản góp vốn.
Các cơ chế vượt trội này vừa cụ thể hóa Nghị quyết 09-NQ/TW về tăng cường phân quyền và tạo thể chế cạnh tranh, vừa bám sát tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW về tạo điều kiện để nhà khoa học làm kinh doanh.
Thông qua chính sách này, TP.HCM kỳ vọng sẽ gia tăng số lượng nghiên cứu được thương mại hóa, hình thành các doanh nghiệp công nghệ từ cơ sở công lập, đồng thời thắt chặt liên kết giữa Nhà nước, trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các tổ chức khoa học công nghệ để thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Theo danviet.vn