Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng giữ vai trò động lực tăng trưởng, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam bước vào nhiệm kỳ 2026-2031 với yêu cầu đổi mới mạnh mẽ cách tập hợp và phát huy đội ngũ trí thức, nâng cao năng lực tham mưu, phản biện chính sách.
Sáng 28/8, Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031 đã diễn ra phiên trọng thể tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội. Bà Bùi Thị Minh Hoài - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội.

Bà Bùi Thị Minh Hoài - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cùng các đại biểu tham dự Đại hội. Ảnh Quang Vinh
Phát biểu khai mạc, ông Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa VIII, cho biết Đại hội IX có ý nghĩa quan trọng, định hướng hoạt động của Liên hiệp Hội và đội ngũ trí thức khoa học, công nghệ trong giai đoạn 2026-2031, khi đất nước tăng tốc thực hiện các mục tiêu đến năm 2030, tầm nhìn 2045.
Với chủ đề “Đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ đoàn kết - sáng tạo - đột phá - phát triển, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển giàu mạnh của đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, Đại hội tập trung đánh giá kết quả nhiệm kỳ VIII, xác định phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp nhiệm kỳ mới; đồng thời thảo luận sửa đổi Điều lệ và những vấn đề quan trọng nhằm phát huy vai trò của Liên hiệp Hội.
Theo ông Phan Xuân Dũng, nhiệm kỳ qua, Liên hiệp Hội và đội ngũ trí thức khoa học, công nghệ đạt nhiều kết quả trên các lĩnh vực. Hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội được tăng cường, trở thành kênh tham mưu độc lập, khách quan cho Đảng, Quốc hội, Chính phủ và các địa phương trong xây dựng chính sách, pháp luật, quy hoạch và triển khai các chương trình, dự án phát triển.

Ông Phan Xuân Dũng - Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa VIII đọc diễn văn khai mạc Đại hội. Ảnh Quang Vinh
Đội ngũ trí thức cũng đi đầu trong nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, từ nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp phụ trợ, năng lượng sạch đến y dược, giáo dục, quốc phòng - an ninh. Các hoạt động phổ biến kiến thức, giải thưởng khoa học, Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật và các cuộc thi sáng tạo dành cho thanh thiếu niên góp phần lan tỏa tinh thần nghiên cứu, đổi mới trong xã hội.
Liên hiệp Hội đồng thời phát huy vai trò thành viên của MTTQ Việt Nam, tập hợp, đoàn kết và phát huy trí tuệ của đội ngũ trí thức trong và ngoài nước, trong các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp.
Khoa học, công nghệ là động lực quyết định
Phát biểu chỉ đạo, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài khẳng định trí thức, đặc biệt là trí thức khoa học, công nghệ, là vốn quý của dân tộc. Đảng và Nhà nước luôn coi trọng, phát huy vai trò của đội ngũ này trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
Theo Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Những mục tiêu này đòi hỏi phải thay đổi mô hình tăng trưởng, không thể tiếp tục dựa chủ yếu vào tài nguyên thiên nhiên hay lao động giá rẻ.
“Khát vọng vươn mình chỉ có thể được hiện thực hóa bằng con đường khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia”, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh, cho rằng đây là động lực quyết định, là lực lượng sản xuất tiên tiến, góp phần định hình sức mạnh tổng hợp quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Bà Bùi Thị Minh Hoài - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phát biểu chỉ đạo tại Đại hội. Ảnh Quang Vinh
Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam dẫn Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cùng Nghị quyết 45-NQ/TW về xây dựng và phát huy vai trò đội ngũ trí thức, cho rằng đây là những định hướng chiến lược thể hiện kỳ vọng lớn của Đảng đối với khoa học, công nghệ và đội ngũ trí thức.
Trong bối cảnh đó, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cần chủ động tham mưu, hiến kế và trực tiếp cùng các ngành, các cấp giải quyết những bài toán phát triển thực tiễn của đất nước và địa phương.
Xây hệ sinh thái số, kết nối nguồn lực trí thức
Để thực hiện các mục tiêu nhiệm kỳ mới, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài đề nghị Liên hiệp Hội tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Trước hết, Liên hiệp Hội cần làm tốt hơn vai trò cầu nối chính trị, xây dựng môi trường tự do sáng tạo cho đội ngũ trí thức; chủ động tham mưu hoàn thiện thể chế, chính sách, bảo đảm tính độc lập, khách quan và tự do sáng tạo trong nghiên cứu khoa học, đồng thời có cơ chế vinh danh, đãi ngộ xứng đáng đối với những đóng góp nổi bật.
Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài cũng đánh giá cao định hướng xây dựng hệ sinh thái số “VUSTA Digital Ecosystem”, coi đây phải là nền tảng kết nối toàn bộ hệ thống Liên hiệp Hội. Đồng thời, cần khẩn trương xây dựng “Cơ sở dữ liệu quốc gia về chuyên gia, trí thức khoa học và công nghệ - VUSTA Global” để thu hút trí thức trẻ, chuyên gia trong các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và trí thức Việt Nam ở nước ngoài.
Đối với hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội, Liên hiệp Hội cần đổi mới phương thức, bảo đảm các ý kiến phản biện có luận chứng khoa học, độc lập, khách quan, sát thực tiễn và có tính dự báo. Đại hội đặt mục tiêu tăng 15% số lượng nhiệm vụ tư vấn, phản biện và giám định xã hội đối với các chương trình, dự án của Đảng và Nhà nước.

Bà Bùi Thị Minh Hoài - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tham quan các gian hàng trưng bày tại Đại hội. Ảnh Quang Vinh
Bên cạnh đó, cần thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu và thị trường, đẩy mạnh thương mại hóa các giải pháp đạt giải Vifotec, tăng cường liên kết với bộ, ngành và địa phương để tham gia các dịch vụ công trong đào tạo nghề, chuyển giao công nghệ, nông nghiệp công nghệ cao và bảo vệ môi trường.
Cuối cùng, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài đề nghị đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ, tạo điều kiện để các nhà khoa học trẻ, xuất sắc tham gia lãnh đạo; đồng thời tổ chức các sự kiện khoa học quốc tế, diễn đàn về bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, công nghệ sinh học, qua đó đưa Liên hiệp Hội trở thành cầu nối tri thức giữa Việt Nam và các trung tâm khoa học hàng đầu thế giới.
Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam mong muốn đội ngũ trí thức tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, sáng tạo, dấn thân và cống hiến, góp phần thực hiện thắng lợi phương châm của nhiệm kỳ mới: “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”.
Tại Đại hội, các đại biểu đã bầu Ban Chấp hành Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031, gồm 143 thành viên.
Ban Chấp hành khóa IX tiến hành Hội nghị lần thứ nhất, bầu Đoàn Chủ tịch gồm 24 thành viên, Ủy ban Kiểm tra gồm 9 thành viên và các chức danh lãnh đạo chủ chốt theo quy định.
GS.VS Châu Văn Minh, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa XI, XII, XIII; Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Đảng ủy Liên hiệp Hội Việt Nam, được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Đại hội đồng thời thống nhất tiếp tục tôn vinh GS.VS Đặng Vũ Minh giữ cương vị Chủ tịch danh dự Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam khóa IX.
Theo danviet.vn