Việc VETC và ePass đồng loạt thông báo thu phí xử lý giao dịch 6.600 đồng/tháng với cá nhân và 66.000 đồng/tháng với doanh nghiệp đang gây nhiều tranh luận. Vấn đề được cộng đồng tài xế đặt ra không nằm ở số tiền mà ở căn cứ thu, tính minh bạch và quyền lựa chọn của người sử dụng tài khoản giao thông.
Xe không đi vẫn mất phí: Người dùng đang trả tiền cho điều gì?
Từ đầu tháng 8, người dùng các tài khoản giao thông như VETC, ePass bắt đầu phải trả phí quản lý tài khoản, trong đó mức phí với phương tiện của tổ chức là 66.000 đồng/tháng, còn cá nhân là 6.600 đồng/tháng.
Điều khiến nhiều chủ xe băn khoăn là khoản phí này được thu cố định, ngay cả khi phương tiện không đi qua bất kỳ trạm thu phí nào trong tháng.
Theo VETC, phí quản lý tài khoản nhằm duy trì, nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng chi phí vận hành hạ tầng và kết nối với ngân hàng.
Với khoảng 6,3 triệu phương tiện, nếu áp dụng mức phí 6.600 đồng/tháng, số tiền thu được có thể lên tới khoảng 41,6 tỷ đồng mỗi tháng, tương đương gần 500 tỷ đồng mỗi năm. Riêng nhóm phương tiện của tổ chức, doanh nghiệp, với khoảng 170.000 xe và mức phí 66.000 đồng/tháng, số tiền thu được khoảng 11 tỷ đồng mỗi tháng, tương đương 135 tỷ đồng mỗi năm.

VETC và ePass thu phí quản lý tài khoản: Người dân có thực sự được quyền lựa chọn?
Khoản phí mới cũng đặt ra câu hỏi về tính hợp lý khi trước đây người dùng không phải trả phí quản lý tài khoản. Trong khi đó, nhiều ví điện tử và nền tảng thanh toán khác không chỉ miễn phí mà còn có chương trình tích điểm, khuyến mãi để thu hút người dùng.
Đáng chú ý, các tài khoản giao thông thường phải duy trì một khoản tiền để bảo đảm thanh toán khi xe qua trạm. Nếu mỗi tài khoản duy trì khoảng 300.000 đồng, tổng số dư của hàng triệu tài khoản có thể lên tới hàng nghìn tỷ đồng.
Anh Trung Kiên (Hà Nội) cho rằng, mức 6.600 đồng/tháng thực tế không lớn, nếu đây là khoản phí để duy trì hệ thống, bảo đảm giao dịch qua trạm ổn định thì người dùng có thể chấp nhận. Tuy nhiên, điều khiến người dân băn khoăn là phí được thu trên cơ sở nào, có được thông báo rõ ràng và người dùng có quyền từ chối hay lựa chọn phương thức thanh toán khác hay không.
“Nếu là dịch vụ tự nguyện thì tôi có thể lựa chọn. Nhưng tài khoản giao thông lại gắn với việc sử dụng đường bộ, nên mọi khoản phí phát sinh cần được giải thích thật rõ”, anh Kiên nói.

Người dân có đang bị đặt vào thế “không dùng thì bỏ”? Ảnh TA
Trong khi anh Trọng Nam (Hà Nội), một tài xế thường xuyên đi cao tốc cho rằng, vấn đề không nằm ở vài nghìn đồng mỗi tháng mà là nguy cơ xuất hiện thêm nhiều khoản phí tương tự trong tương lai.
Theo anh Nam, khi đã bắt buộc sử dụng tài khoản giao thông, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ cần công khai rõ phí nào là bắt buộc, phí nào là dịch vụ tùy chọn, đồng thời phải có phương án để người dùng chuyển đổi nếu không đồng ý.
“Không thể vì không muốn trả một khoản phí mà người dân phải bỏ tài khoản giao thông, trong khi đây là công cụ phục vụ việc lưu thông mà Nhà nước yêu cầu”, tài xế này chia sẻ.
VETC và ePass thu phí quản lý tài khoản: Người dùng đang bị “đẩy” vào thế phải trả tiền?
Chia sẻ với PV Dân Việt, chuyên gia giao thông Nguyễn Quốc Bình, quản trị trang OFFB với hơn 1,7 triệu thành viên, cho rằng phản ứng phổ biến trong cộng đồng người dùng trước việc VETC và ePass thu phí là hoang mang và khó hiểu, nhất là khi người dùng gần như không có nhiều lựa chọn giữa hai nhà cung cấp.
Theo ông Bình, vấn đề đáng quan tâm không nằm ở mức 6.600 đồng/tháng mà ở nguyên tắc thu phí và tính minh bạch. VETC và ePass đang cung cấp dịch vụ giao dịch qua trạm cho các đơn vị tài chính, ngân hàng hoặc ngành giao thông theo cơ chế được Nhà nước tổ chức, quản lý.
“Người dân có trách nhiệm thanh toán các khoản phí liên quan đến việc sử dụng hạ tầng giao thông. Nếu phát sinh chi phí cho việc quản lý, vận hành hệ thống giao dịch, cần làm rõ chủ thể nào có trách nhiệm chi trả và căn cứ nào để chuyển khoản chi phí đó sang người sử dụng”, ông Bình nói.
Theo chuyên gia này, điều cộng đồng tài xế quan tâm là ai quyết định mức phí, căn cứ vào đâu và cơ quan nào giám sát việc thu, thay vì chỉ tranh luận 6.600 đồng/tháng là cao hay thấp.

Chuyên gia giao thông Nguyễn Quốc Bình, quản trị trang OFFB với hơn 1,7 triệu thành viên. Ảnh NVCC
Theo ông Nguyễn Quốc Bình, điều cần làm rõ trước tiên không phải vì sao mức phí áp dụng cho cá nhân là 6.600 đồng, doanh nghiệp là 66.000 đồng/tháng mà là cơ sở nào cho phép đơn vị vận hành dịch vụ thu phí trực tiếp từ người sử dụng.
“Cần xác định một đơn vị cung cấp dịch vụ thu phí giao thông cho Nhà nước có được tự đặt ra các khoản phí dịch vụ đối với mỗi người lái xe hay không? Cơ quan nào giám sát và việc thu phí có được các bên thống nhất qua các bước, quy trình cụ thể hay không?”, ông Bình đặt vấn đề.
Theo ông, đến nay người dùng mới chủ yếu nhận được thông báo về mức phí, trong khi chưa được giải thích đầy đủ về căn cứ xác lập khoản thu, cơ chế quản lý và chủ thể chịu trách nhiệm thanh toán.
Chuyên gia này nhấn mạnh, cần phân biệt rõ khoản phí người dân phải trả khi sử dụng hạ tầng giao thông với chi phí quản lý, vận hành hệ thống thu phí và cơ sở dữ liệu thanh toán điện tử giao thông đường bộ.
Nhìn rộng hơn, ông Bình cho rằng cơ quan quản lý Nhà nước cần giám sát chặt việc thu các khoản phí liên quan đến tài khoản giao thông, bởi đây là lĩnh vực gắn trực tiếp với quá trình hiện đại hóa, minh bạch hóa hoạt động thu - chi trong giao thông.
“Các trạm BOT phải công khai, minh bạch khoản phí người dân phải trả, thì đơn vị thực hiện giao dịch cũng cần minh bạch về những khoản phí phát sinh. Nếu không làm rõ từ lần này, có thể sẽ tạo tiền lệ cho những khoản thu khác trong tương lai”, ông Bình nói.
Theo ông Bình, người sử dụng phương tiện hiện không có nhiều lựa chọn, trong khi tài khoản giao thông là yêu cầu bắt buộc. Vì vậy, nếu không đồng ý với một khoản phí, người dân không thể đơn giản lựa chọn “không sử dụng” mà vẫn phải duy trì tài khoản để lưu thông.
“Cơ quan quản lý Nhà nước cần vào cuộc, làm rõ căn cứ thu, cơ chế giám sát và quyền lựa chọn của người dân. Khi quy định đã rõ ràng thì doanh nghiệp phải thực hiện đúng, tránh để người sử dụng rơi vào thế yếu trong quan hệ giữa Nhà nước, nhà cung cấp dịch vụ và người dân”, ông Bình nêu rõ.
Theo danviet.vn