Các trụ sạc chậm tại nhà hay trụ sạc nhanh công cộng là giải pháp tiếp năng lượng phổ biến nhất hiện nay cho ô tô điện, nhưng các công ty Trung Quốc đưa ra một số lựa chọn khác để tạo sự tiện dụng tối đa cho người dùng, nỗ lực xóa bỏ "rào cản" tạo nên tâm lý e ngại khi chuyển đổi từ xe động cơ đốt trong sang xe điện.

Robot sạc pin di động

Đây là mô hình sạc pin linh hoạt và tiện lợi, đặc biệt phù hợp với chủ xe điện sống trong các khu dân cư cũ tại Trung Quốc, nơi khó triển khai xây dựng hệ thống trạm sạc pin ô tô điện do hạn chế về cơ sở hạ tầng.

Ngoài việc ngày càng khó tìm vị trí lắp trụ sạc, yếu tố kỹ thuật cũng là một rào cản. Việc lắp đặt trụ sạc cần được cơ quan điện lực phê duyệt; nếu thấy vượt quá khả năng cung cấp của lưới điện, yêu cầu sẽ bị từ chối. Với những khu dân cư rơi vào trường hợp như vậy, giải pháp “pin sạc dự phòng di động” trở nên hữu ích.

Với khả năng di chuyển linh hoạt, robot có thể biến mọi chỗ đỗ xe thành điểm sạc pin (Ảnh: CATL).

Với khả năng di chuyển linh hoạt, robot có thể biến mọi chỗ đỗ xe thành điểm sạc pin (Ảnh: CATL).

Một thiết bị sạc nhỏ gọn, có khả năng tự di chuyển, được ví như “pin sạc dự phòng di động” đang giúp giải quyết bài toán nan giải lâu nay của người dùng xe điện tại một khu dân cư cũ ở Nam Ninh (Trung Quốc), cho phép sạc theo yêu cầu mà không cần cải tạo hạ tầng tốn kém, theo tờ Nanning Evening.

Hiểu một cách đơn giản, robot sạc pin di động giải quyết bài toán “xe đi tìm trụ sạc” bằng cách đảo ngược thành “trụ sạc tìm đến xe”.

Tập đoàn pin hàng đầu thế giới CATL đã sớm tham gia lĩnh vực này. Một công ty con của CATL phát triển sản phẩm sạc di động CharGo được triển khai tại nhiều trạm dừng nghỉ cao tốc trên khắp Trung Quốc trong dịp Tết Nguyên đán năm ngoái, nhằm giảm áp lực sạc trong giai đoạn cao điểm.

Hiện tại, các hệ thống này vẫn vận hành bằng điều khiển từ xa kết hợp tự động hóa hạn chế, nhưng mục tiêu là đạt cấp độ tự hành L4 (không cần người giám sát trong môi trường kiểm soát), như trong khu công nghiệp hoặc khu vực có kiểm soát.

Sạc treo di động

Sạc treo sử dụng các xe trượt di chuyển dọc theo hệ thống thanh ray gắn trên trần trong các bãi đỗ xe để đưa dây sạc tới kết nối với ô tô điện đang đỗ phía dưới, biến mọi vị trí đỗ xe thành một điểm sạc tiềm năng.

Sạc treo là giải pháp tối ưu không gian đỗ xe trong các siêu đô thị ở Trung Quốc (Video: Reddit).

Khi người dùng đỗ xe và yêu cầu sạc thông qua ứng dụng, thiết bị gần nhất sẽ di chuyển tới vị trí đó và thả dây sạc xuống. Nhờ vậy, người dùng không cần mất thời gian tìm trụ sạc còn trống hay xử lý các dây cáp nằm dưới sàn gây vướng víu lối đi.

Hệ thống này giải được bài toán sạc pin cho hàng triệu xe điện trong bối cảnh quỹ đất tại đô thị ngày càng hạn chế tại Trung Quốc.

Hệ thống sạc treo có thể giúp tăng hiệu suất sử dụng chỗ đỗ thêm khoảng 20-50%, bởi các trạm sạc truyền thống thường chiếm trọn một vị trí đỗ xe ngay cả khi không được sử dụng.

Giải pháp này giải được bài toán về không gian bãi đỗ, nhưng có một nhược điểm là độ trễ vận hành. Ước tính thời gian chỉ để robot di chuyển và định vị dây sạc phía trên chiếc ô tô cần nạp năng lượng là khoảng 15 phút.

Trụ sạc siêu nhanh

Trong cuộc đua thời gian sạc pin ô tô điện, tập đoàn Geely của Trung Quốc vừa khẳng định vị trí dẫn đầu.

Cụ thể, thương hiệu Lynk & Co, thuộc Geely, cho biết bộ pin 95kWh mới nhất của hãng, mang tên Energee Golden Brick 900V, có thể sạc từ 10% lên 70% chỉ trong 4 phút 22 giây. Con số này nhanh hơn mức 5 phút mà BYD đạt được với công nghệ sạc siêu nhanh megawatt.

Geely cho biết pin mới của hãng có thể sạc nhanh hơn cả loại pin mà BYD vừa giới thiệu và gây “chấn động” vào tháng 3 với thời gian 5 phút (Ảnh: Geely).

Geely cho biết pin mới của hãng có thể sạc nhanh hơn cả loại pin mà BYD vừa giới thiệu và gây “chấn động” vào tháng 3 với thời gian 5 phút (Ảnh: Geely).

Nếu muốn sạc pin từ 10% lên 80%, xe điện của Geely cần 5 phút 32 giây với trụ sạc siêu nhanh. Để pin đạt 97%, tức là ngưỡng mà pin thường sạc chậm lại, thời gian cũng chỉ là 8 phút 42 giây. Trong khi đó, pin Blade thế hệ thứ hai của BYD cần 9 phút để đạt 97% khi sử dụng bộ sạc megawatt mới của hãng.

BYD tuyên bố đã hoàn thành trạm sạc siêu nhanh thứ 5.000 chỉ trong vòng chưa đến một tháng. Mạng lưới của Geely đang mở rộng nhưng mới chỉ bằng khoảng 1/4 quy mô của BYD.

Tuy nhiên, nếu đẩy tốc độ sạc lên quá cao, pin có thể bị nóng nhanh, kéo theo nguy cơ phát sinh các vấn đề về quản lý nhiệt, dẫn tới cháy nổ.

Trạm đổi pin

Trung Quốc hiện sở hữu mạng lưới trạm đổi pin ô tô điện lớn nhất thế giới, với tốc độ trung bình chưa đến 0,5 giây cho mỗi lượt đổi (tính theo tổng lưu lượng trong ngày) - nhanh hơn cả thời gian đổ xăng.

Một trạm đổi pin của Nio tại Trung Quốc (Ảnh: Nio).

Một trạm đổi pin của Nio tại Trung Quốc (Ảnh: Nio).

Nio được ghi nhận là công ty tiên phong phát triển mạng lưới trạm đổi pin ô tô điện ở Trung Quốc vào năm 2018. Thời điểm đó, mỗi trạm đổi pin của hãng chỉ có 4-5 viên pin trong khoang chứa, đạt công suất phục vụ 72-120 lượt đổi mỗi ngày, với thời gian thay pin khoảng 4-5 phút.

Giờ đây, sau gần 8 năm, các trạm đổi pin của Nio đã phát triển lên thế hệ thứ 4. Thời gian đổi pin rút xuống còn 2 phút 24 giây, sức chứa khoang pin tăng lên 23 viên, và công suất phục vụ mỗi ngày có thể đạt tối đa 480 lượt đổi.

Ngày 21/2, số lượt đổi pin của Nio đạt 175.976 lượt, lập kỷ lục mới trong 4 ngày liên tiếp. Con số này tương đương trung bình chưa đến 0,5 giây có một lượt đổi pin hoàn tất (tính theo 24 giờ).

CATL cũng đã phát triển mạng lưới tổng cộng 1.325 trạm đổi pin; trong đó có hơn 1.000 trạm dành cho xe du lịch và 305 trạm cho xe tải. Mục tiêu của CATL là thiết lập mạng lưới hơn 2.500 trạm đổi pin ô tô điện trên khắp 120 thành phố của Trung Quốc vào cuối năm nay.

Tùy từng trạm, sẽ có sẵn từ 14 đến 30 bộ pin, có cả pin LFP và pin NMC, như pin 20# cho xe nhỏ (chiều dài cơ sở 2,2-2,3m) và pin 25# cho xe lớn hơn (chiều dài cơ sở lên tới 2,9m).

Như vậy, có thể thấy, Trung Quốc đang tiếp cận bài toán sạc pin ô tô điện theo nhiều hướng khác nhau, từ robot sạc di động, sạc treo, trụ sạc siêu nhanh cho đến mô hình đổi pin. Thay vì phụ thuộc vào một giải pháp duy nhất, các doanh nghiệp tại quốc gia này lựa chọn phát triển song song nhiều công nghệ nhằm tối ưu trải nghiệm người dùng trong từng bối cảnh cụ thể.

Đây cũng có thể là hướng đi đáng tham khảo cho các thị trường đang phát triển, trong đó có Việt Nam, khi nhu cầu sử dụng ô tô điện ngày càng gia tăng.

Theo dantri.com.vn

https://dantri.com.vn/o-to-xe-may/trung-quoc-tai-dinh-nghia-khai-niem-sac-pin-o-to-dien-20260427015800104.htm